snoeien
Snoeien is zelden nodig voor de boom zelf en gebeurt meestal in functie van de mens. Op privéterrein is snoei vaak nodig door beperkte ruimte of om veiligheidsredenen. Langs openbare wegen worden bomen gesnoeid om verkeer en doorgang veilig te houden.
In sommige gevallen is snoei wél belangrijk voor de boom, bijvoorbeeld bij stormschade, ziekte, afgebroken takken of om problemen in de kroon te corrigeren.
Elke snoeiwonde is echter een verwonding en vormt een belasting voor de boom. De boom moet energie investeren om de wonde af te grendelen, terwijl een deel van zijn energiereserves verloren gaat met het verwijderde hout.
onderhoudssnoei
Onderhoudssnoei is vooral gericht op veiligheid. Dode, beschadigde, zieke of breukgevoelige takken worden verwijderd of veiliger gemaakt. Ook problemen aan stam of wortels kunnen aanleiding geven tot snoei.
Uitlichten, uitdunnen of innemen kan de mechanische belasting verminderen, maar heeft slechts een tijdelijk effect. Toppen of het zwaar inkorten van gesteltakken is geen goede onderhoudssnoei en leidt vaak tot verzwakking, rot en verhoogde risico’s. Wanneer een boom structureel te groot wordt voor zijn standplaats, is het meestal beter om een geschikte, kleinere soort te kiezen.
innemen
De volledige kroon wordt verkleind, waarbij de omvang van de snoei steeds beperkt blijft. Om de boom zo weinig mogelijk te belasten, mag maximaal 20% van de bladmassa worden verwijderd.
Ook de diameter van de afgezaagde takken moet beperkt blijven. Te zware snoei kan de vitaliteit en het herstelvermogen van de boom negatief beïnvloeden.
uitlichten
Bij uitlichten worden takken selectief aan de uiteinden gesnoeid, zonder de vorm of grootte van de kroon te wijzigen.
Het doel is enerzijds het takgewicht en daarmee het risico op takbreuk of uitscheuren te verminderen, en anderzijds meer licht in de kroon te brengen en zo de vorming van een binnenkroon te stimuleren.
wanneer snoeien
Het ideale snoeitijdstip is onder meer afhankelijk van het doel van de snoei. Als algemene regel geldt dat bomen het best worden gesnoeid in de late lente of zomer, wanneer ze volop in blad staan. Tijdens het groeiseizoen kan de boom immers het snelst reageren op snoeiwonden: hij kan deze actief afgrendelen en de wondovergroeiing meteen opstarten.
Knotten gebeurt in de winter en fruitbomen vragen doorgaans een wintersnoei. Het nadeel is dat snoeiwonden pas in het volgende groeiseizoen actief worden afgegrendeld en overgroeid. Bij sterk afgrendelende soorten, zoals eiken, geeft een correcte wintersnoei doorgaans weinig problemen. Snoeien bij vorst is uit den boze.
Begeleidingssnoei
Begeleidingssnoei zorgt voor een rechte, takvrije stam en een evenwichtige kroon. Bij straat- en laanbomen worden hiervoor tijdens regelmatige snoeibeurten probleemtakken en de laagste takken verwijderd. Dit start na de aanslagfase en stopt zodra de gewenste takvrije stamlengte is bereikt.
Bij bomen die hun natuurlijke groeivorm mogen behouden, zoals solitaire parkbomen, is begeleidingssnoei niet nodig.
